Παρασκευή, 7 Οκτωβρίου, 2022
18.7 C
Athens
ΑρχικήΑρθρογραφίαΆρθραΗ γυναίκα ενώπιον της Ιστορίας και του αύριο.

Η γυναίκα ενώπιον της Ιστορίας και του αύριο.

"Η 8η Μαρτίου δεν αποτελεί, απλώς, ένα εικοσιτετράωρο ένδειξης αγάπης και τρυφερότητας προς τις γυναίκες. Το νόημα της εν λόγω ημέρας αφορά σε ζητήματα βαθιά ριζωμένα στις νοοτροπίες και τις αντιλήψεις της ανθρωπότητας"

Δύο συνήθη ερωτήματα, τα οποία προβληματίζουν αρκετούς: «Γιατί χρειάζεται η ύπαρξη της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας;» και «Γιατί χαίρει μεγαλύτερης αναγνώρισης από την -συνήθως άγνωστη- Παγκόσμια Ημέρα του Άνδρα;». Εικάζω, πως μια σύντομη αναφορά στη θέση της γυναίκας στα ιστορικά τεκταινόμενα, θα βοηθούσε να καταστεί σαφέστερη η σημασιολογία της Ημέρας της Γυναίκας.

Στην προκειμένη περίπτωση, ωστόσο, πρόκειται για μια θέση – φάντασμα. Ακριβώς η απουσία της, τόσο στην παραγωγή της ιστορίας (δηλ. ως ιστορικού), όσο και στα ιστορικά γεγραμμένα (δηλ. ως ένα ενεργό υποκείμενο που διαμορφώνει την ιστορική εξέλιξη), εξαιτίας της κοινωνικά και διαχρονικά αποδεκτής κατωτερότητάς της («αδύναμο φύλο»), κατέστησαν απαραίτητη τη θέσπιση της 8ης Μαρτίου, εκ μέρους του ΟΗΕ, από το 1977, ως Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, τόσο για τη θύμηση των ανωτέρω, όσο και για την υπενθύμιση του συνεχούς τους αγώνα για πλήρη ισότητα και δικαίωση.

Η Θέση της γυναίκας στον περασμένο αιώνα

Η γυναίκα, λοιπόν, ως αποτέλεσμα του παραπάνω κυκεώνα, κατέστη ένα σημείο αρνητικής αξίας

Η μειονεκτική αυτή θέση, ομολογουμένως, τροφοδοτήθηκε σημαντικά από την πρόσφατη πατριαρχική ιδεολογία του 20ου αιώνα, που αναδείκνυε το ανδρικό ήθος ως υπέρτερο του γυναικείου, καθορίζοντας, παράλληλα, τους συμβατικούς και ορθόδοξους ρόλους για τη γυναίκα, η οποία καθηλώθηκε στους αιώνιους και αποκλειστικούς ρόλους της μητέρας, της συζύγου, της αδελφής και της κόρης. Η γυναίκα, λοιπόν, ως αποτέλεσμα του παραπάνω κυκεώνα, κατέστη ένα σημείο αρνητικής αξίας, ένας τόπος της ανδρικής επιθυμίας, ένα αντικείμενο κοινωνικής ανταλλαγής των ανδρών κτλ., σε κάθε, όμως, περίπτωση κάτι  «διαφορετικό-από-τον-άνδρα».

Ενδεικτικό στοιχείο, ο κινηματογράφος, ένα ακραιφνές πολιτιστικό προϊόν του περασμένου αιώνα, που συνέδραμε ποσοτικά και ποιοτικά σε αυτήν την ελκυστική διαστροφή της εικόνας της γυναίκας, παρουσιάζοντάς την, ανελλιπώς, ως απαθή θεατή μονομαχιών της εποικοδομητικής εργασίας του άνδρα, αδέξια στον χειρισμό παντοειδών καταστάσεων και θύμα της ανδρικής επίθεσης και βουλιμίας.  

Η κοινωνικά υποβάθμιση της γυναίκας

Ωστόσο, πέραν της πατριαρχικής ιδεολογίας, η κοινωνικά αποδεκτή υποβάθμιση της γυναίκας ενέχει ρίζες βαθιά ριζωμένες. Οι άνθρωποι «του πνεύματος» -προφανώς άρρενες-, κάθε εποχής, φρόντισαν για την εμπέδωση, την κληροδότηση και τη διαιώνιση της μειονεκτικής της θέσης με τον κάθε δυνατό τρόπο από γενιά σε γενιά. Βασικές τομές αποτελούν η φράση του αρχαίου ποιητή Μενάνδρου: «Θάλασσα και πυρ, και γυνή τρίτον κακόν», η ιδεολογία του Ιουδαϊσμού: Αδάμ (πνεύμα) – Εύα (σάρκα, φθορά), το κάψιμο των υποτιθέμενων “Μαγισσών” στον Μεσαίωνα και η απουσία γυναικών στις ιδεολογικοπολιτικές συζητήσεις του Διαφωτισμού.

Το φεμινιστικό κίνημα και τα αλματώδη βήματα

Το νόημα της εν λόγω ημέρας (8η Μαρτίου) αφορά σε ζητήματα βαθιά ριζωμένα στις νοοτροπίες και τις αντιλήψεις της ανθρωπότητας

Ευτυχώς, το παραγωγικό έργο του Φεμινιστικού Κινήματος, των δεκαετιών 1970-1980, έκανε αλματώδη βήματα, ανοίγοντας το δρόμο για την ανατροπή των κοινωνικών μηχανισμών και των συνθηκών που τροφοδοτούσαν την υπεροχή και την ιδεολογία της υποτιθέμενης ανδρικής ανωτερότητας. Εκτός αυτών, το Φεμινιστικό Κίνημα έδωσε ένα αλματώδες έναυσμα κοινωνικής και πολιτικής απελευθέρωσης, όχι μόνο στις γυναίκες, αλλά και στις ευρύτερες κοινωνικές ομάδες, που η πατριαρχική ιδεολογία και η μακραίωνη, κατασκευασμένη και απάνθρωπη «ηθική» περιθωριοποιούσαν αδιάλειπτα.

Έτσι, άτομα με «διαφορετική» σεξουαλικότητα από τη μέχρι τότε προκαθορισμένη κι αποκλειστικά επιτρεπτή, άτομα με εμφανέστερο διαχωρισμό του κοινωνικού από το βιολογικό τους φύλο, άτομα με σωματικές και ψυχικές νόσους κτλ., μπόρεσαν να διεκδικήσουν το θεμελιώδες δικαίωμα ελευθερίας της έκφρασης και ισότητας σε όλες τις εκφάνσεις της καθημερινότητας.

Η 8η Μαρτίου παγκόσμια ημέρα γυναίκας

Ολοκληρώνοντας, η 8η Μαρτίου δεν αποτελεί, απλώς, ένα εικοσιτετράωρο ένδειξης αγάπης και τρυφερότητας προς τις γυναίκες, όπως βλέπουμε παντού στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης: «είμαστε μοναδικές», «η κάθε γυναίκα είναι όμορφη», «είμαστε – είσαστε μοναδικά πλάσματα» κτλ. Το νόημα της εν λόγω ημέρας αφορά σε ζητήματα βαθιά ριζωμένα στις νοοτροπίες και τις αντιλήψεις της ανθρωπότητας, που αντανακλούν όχι τόσο στο «φαίνεσθαι» (σώμα, εμφάνιση, βάρος κτλ.) της γυναίκας -το οποίο, εννοείται, πως είναι εξίσου σημαντικό-, όσο στο «είναι» της (ισότητα, αναγνώριση, δικαίωση κτλ.).

Μόνο όταν εμπεδωθεί η ύπαρξη αυτής της υποσυνείδητης στασιμότητας θα επέλθει η κατάρριψή της, και τότε θα μπορούμε να μιλάμε για μια πραγματική ισότητα μεταξύ των φύλων σε άπαντες τους τομείς του κοινωνικού γίγνεσθαι και, μακρόχρονα, η ύπαρξη της «Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας» θα καταστεί, επιτέλους, απλώς, συμβολική.

Αρχική » Αρθρογραφία » Άρθρα » Η γυναίκα ενώπιον της Ιστορίας και του αύριο.

- The author -

Σάββας Σκουφαρίδης
Σάββας Σκουφαρίδηςhttps://youngpeople.gr/
Ο Σάββας Σκουφαρίδης, 22 ετών, είναι Τεταρτοετής Προπτυχιακός Φοιτητής του τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας (με κατεύθυνση Ιστορίας) του Πανεπιστημίου Κύπρου. Τα ακαδημαϊκά του ενδιαφέροντα επικεντρώνονται στην Κοινωνική Ιστορία, την Ιστορία του Φύλου και την Ιστορία των Ιδεών.

Σχετικά Άρθρα

Συνεντεύξεις | Αρθρογραφία | Τέχνες | Μουσική

Η Μουσική στην Ιστορία: Η περίπτωση του Ρεμπέτικου.

Τα τραγούδια, οι ύμνοι, η ποίηση και τα παρεμφερή μουσικά είδη...

Μητέρα, μια λέξη χίλιες έννοιες.

Είναι ευρέως γνωστό πως μια μητέρα έχει πολλές ιδιότητες, γι’αυτό και...

Η ζωή μέσα από τα μάτια ενός αδέσποτου.

Πόσες φορές έχουμε έρθει αντιμέτωποι με γατάκια και σκυλάκια στον δρόμο;...

Η επιρροή της τεχνολογίας στα σημερινά πρότυπα.

Στη σημερινή εποχή, είναι αδιαμφησβήτητο γεγονός ότι η τεχνολογία αποτελεί σημαντικό...

- READ THE MOST POPULAR INTERVIEWS -

Interview Popular

Μυριέλλα Κουρεντή: “Να τολμάμε, να ονειρευόμαστε, να μη φοβόμαστε”.

Η Μυριέλλα Κουρεντή γεννήθηκε στην Αθήνα στις 18 Αυγούστου. Είναι ηθοποιός, τραγουδίστρια και πρώην πρωταθλήτρια συγχρονισμένης κολύμβησης. Για πρώτη φορά εμφανίστηκε στην τηλεόραση το...

- Read Interesting Site Topics -

Διαβάζω το τελευταίο καιρό σε πολλά block – Site, την αγανάκτηση πολλών νέων ανθρώπων και κυρίως ηλικίας 16 χρονών. Είμαστε μια γενιά που όπως δείχνουν...

Μια ακόμα χρονιά στις στείρες γνώσεις;

Τι θα λέγατε να ασχοληθούμε στις επόμενες γραμμές με τη νεολαία, κάτι σας είπα τώρα. Και όταν...

Ποιοι κάνουν Bullying στα σχολεία;

Όλο και συχνότερα ακούμε τον όρο "bullying" και όχι αδίκως καθώς τα τελευταία χρόνια παίρνει ανησυχητικές...

Ο πυλώνας της παιδείας στο αύριο της ζωής μας.

Το πρώτο κουδούνι χτύπησε και στα προαύλια των σχολείων την βαθιά σιωπή που επικρατούσε "έσπασαν" οι...