Ανθρώπινες σχέσεις… Μια έννοια, δύο λέξεις, πολλές ερμηνείες και ακόμη περισσότερος προβληματισμός. Ο άνθρωπος, από την πρώτη του εμφάνιση σε αυτόν τον κόσμο, αρχίζει να συναναστρέφεται με άλλα άτομα και να διαμορφώνει διαφόρων ειδών σχέσεις.

Οικογενειακές, φιλικές, επαγγελματικές, ερωτικές είναι μερικές μόνο κατηγορίες ανθρωπίνων σχέσεων που συντροφεύουν το άτομο καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του. Ωστόσο, στην πάροδο των χρόνων, πολλές από αυτές διαμορφώνονται διαφορετικά, παύουν να υπάρχουν ή εξακολουθούν να παραμένουν οι ίδιες.

Πού οφείλονται όμως αυτές οι αλλαγές; Πώς θα χαρακτήριζε κανείς τις σχέσεις των ανθρώπων σήμερα;

Παρατηρώντας γενικά τους ανθρώπους γύρω μας, μπορούμε να αντιληφθούμε την κρίση που περνάνε οι μεταξύ τους σχέσεις.

Παρόλο που μπορούμε να επικοινωνούμε γρηγορότερα και ευκολότερα με τους άλλους, και παρόλο που από τη μια στιγμή στην άλλη μπορούμε να βρεθούμε στην άλλη άκρη της γης, είμαστε πιο μακριά από κάθε άλλοτε με τους συνανθρώπους μας.

Έχουμε πάψει να ενδιαφερόμαστε πραγματικά για τους γύρω μας, έχουμε πάψει να αναπτύσσουμε αληθινές και ουσιαστικές σχέσεις. Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι κλεισμένοι στον μικρόκοσμό τους, αδιαφορώντας για τους υπολοίπους.

Πιο συγκεκριμένα, οι φιλικές σχέσεις έχουν γίνει τελείως επιφανειακές:

• Η ψευδαίσθηση των ακολούθων: Λόγω της πολύ μεγάλης απήχησης που έχουν τα social media, οι περισσότεροι αναζητάνε ακολούθους και «φίλους» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και όχι στην πραγματική τους ζωή.
• Παρέες σκοπιμότητας: Επιδιώκουν να κάνουν παρέα με αναγνωρίσιμα και αγαπητά στο ευρύ κοινό άτομα, όχι γιατί τους αρέσει πραγματικά η συντροφιά τους, αλλά για να «κλέψουν» λίγη από τη λάμψη και την αναγνωρισιμότητά τους.
• Το τίμημα: Όλο αυτό έχει ως αποτέλεσμα να χάνεται η αληθινή φιλία, να χάνεται αυτό το ιδιαίτερο συναίσθημα που δένει τους ανθρώπους και τελικά να μένουν μόνοι, χωρίς ουσιαστικό στήριγμα.

Έρωτας, φλερτ και ζευγάρια

Έρωτας, φλερτ… λέξεις το νόημα των οποίων μοιάζει άγνωστο στους ανθρώπους του σήμερα.

Παρατηρώντας ένα ζευγάρι που κάθεται σε ένα μαγαζί, θα εντοπίσεις ότι περισσότερες φορές κοιτάνε την οθόνη του κινητού τους παρά ο ένας τον άλλον. Περισσότερες φορές θα πληκτρολογήσουν και θα στείλουν κάποιο μήνυμα, παρά θα μιλήσουν μεταξύ τους.

Αν τους πλησιάσεις και τους ρωτήσεις πώς γνωρίστηκαν και πώς φλέρταραν, η πρώτη τους αντίδραση θα είναι ένα αμήχανο γέλιο στο άκουσμα της λέξης «φλερτ», απαντώντας πως απλώς πάτησαν “like” και αντάλλαξαν μηνύματα.

Οι βαθύτερες αιτίες αυτής της κατάστασης είναι σαφείς:

• Ο φόβος της έκθεσης: Οι άνθρωποι διστάζουν να δείξουν τα πραγματικά τους συναισθήματα και τις αληθινές προθέσεις τους. Διστάζουν να πλησιάσουν και να προσεγγίσουν ερωτικά κάποιον.
• Ο φόβος της απόρριψης: Φοβούνται να νιώσουν ότι ίσως δεν είναι τόσο αρεστοί όσο πίστευαν και προτιμούν να προστατευτούν πίσω από την ασφάλεια μιας οθόνης και ενός προφίλ.
• Η απώλεια της στιγμής: Τα ζευγάρια «ξεχνάνε» να ζήσουν τη σχέση τους, ξεχνάνε να αφεθούν στον σύντροφο που έχουν απέναντί τους, μένοντας απορροφημένα από τις ψηφιακές τους συσκευές.

Εργασιακός τομέας και οικογενειακές σχέσεις

Περνώντας στον εργασιακό τομέα, παρατηρούμε ότι και εκεί τα πράγματα έχουν αλλάξει. Ο ανταγωνισμός και το κέρδος κυριαρχούν στον ύψιστο βαθμό.

Σχεδόν όλοι επιδιώκουν να εξελιχθούν επαγγελματικά και να φτάσουν όσο το δυνατόν ψηλότερα, αδιαφορώντας συχνά για τους γύρω τους. Χρησιμοποιούν κάθε μέσο για να πετύχουν τον σκοπό τους, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι θα πληγεί ένας συνάδελφός τους. Συχνά, μάλιστα, οι εργαζόμενοι προβάλλουν μια ψεύτικη πλευρά προς συναδέλφους ή εργοδότες, ελπίζοντας ότι έτσι θα κερδίσουν πόντους στον χώρο εργασίας.

Στις οικογενειακές σχέσεις, καταγράφεται εξίσου μια σοβαρή κρίση:

• Εκλείπει ο έμπρακτος σεβασμός, ενώ οι εντάσεις ανάμεσα σε γονείς και παιδιά αυξάνονται.
• Η ουσιαστική επικοινωνία είναι το μεγάλο κενό των τελευταίων ετών. Οι γονείς δυσκολεύονται να συζητήσουν σε βάθος όσα απασχολούν τα παιδιά τους, με συνέπεια οι δεσμοί να φθείρονται και τα μέλη να αποξενώνονται.

Το αποτέλεσμα όλων αυτών

Οι απαιτήσεις της σύγχρονης κοινωνίας, οι ταχύτατοι ρυθμοί της καθημερινότητας, η υπερκυριαρχία των κοινωνικών δικτύων και το κυνήγι του κέρδους έχουν επιφέρει σημαντική φθορά στις σχέσεις μας.

Έχουμε πάψει να ενδιαφερόμαστε και να στηρίζουμε έμπρακτα ο ένας τον άλλον. Έχουμε πάψει να επικοινωνούμε ουσιαστικά. Αντ’ αυτού, κυριαρχούν επιφανειακές συνδέσεις και σχέσεις συμφέροντος. Πολλοί δείχνουν κοινωνικοί προς τα έξω, αλλά στην πραγματικότητα παραμένουν εγκλωβισμένοι στον μικρόκοσμό τους, απρόθυμοι να μοιραστούν αληθινό χώρο με τους άλλους.

Ίσως ήρθε η ώρα να επαναπροσδιορίσουμε τις αξίες μας και να αναρωτηθούμε: είμαστε πραγματικά ευτυχισμένοι με αυτού του είδους τις ανθρώπινες σχέσεις; Ήρθε η στιγμή να ξανακοιτάξουμε προσεκτικά τους ανθρώπους που επιλέγουμε να έχουμε δίπλα μας;

---

Σημείωση: Το παρόν κείμενο αποτελεί κοινωνική προσέγγιση και καταγραφή των σύγχρονων διαπροσωπικών σχέσεων, εκφράζοντας τις προσωπικές παρατηρήσεις της συντάκτριας.