Φανή Κουλούρη: «Η αλήθεια είναι η ευθύνη μας επί σκηνής»

Η Φανή Κουλούρη ανήκει σε εκείνη την κατηγορία των νέων καλλιτεχνών που επιλέγουν να ζουν τη ζωή τους με όλες τους τις αισθήσεις. Από τη στιγμή που βγήκε για πρώτη φορά στη σκηνή και ένιωσε τα πόδια της να κόβονται, μέχρι την έντονη, διαδραστική εμπειρία μιας παράστασης στο Μπρονξ, η υποκριτική σταμάτησε να είναι απλώς ένα όνειρο και έγινε η δική της καθημερινή αλήθεια. Για εκείνη, η ύψιστη τέχνη παραμένει η μουσική, όμως στο θέατρο καταθέτει μια ολοκληρωτική αίσθηση δημιουργίας, ισορροπώντας ανάμεσα στην ευαισθησία και την απόλυτη πειθαρχία.

Αυτή την περίοδο, τη συναντάμε στο Θέατρο Χώρος να ενσαρκώνει τη Μισέλ στο έργο «Κουρέλι» του Ντένις Κέλλυ, υπό τη σκηνοθετική καθοδήγηση του Συμεών Κωστάκογλου. Υποδυόμενη μια κοπέλα που μεγάλωσε μέσα στον αλκοολισμό και τον θρησκευτικό φανατισμό, η Φανή Κουλούρη «ξεκλειδώνει» το σώμα της μέσα από την κίνηση, σπάει τον τέταρτο τοίχο και μετατρέπει τον θεατή σε συνοδοιπόρο. Σε μια συζήτηση γεμάτη ειλικρίνεια, μας μιλά για τη βαθιά σκηνική σύνδεση με τον Μάριο Μάνθο, το μαύρο χιούμορ ως όπλο επιβίωσης και τη σημασία του να προχωράς μπροστά παρέα με τους ανθρώπους σου.

Η συνέντευξη με την ηθοποιό Φάνη Κουλούρη

Ποια είναι η Φανή πίσω από τα φώτα της σκηνής και ποια ήταν η στιγμή που η υποκριτική έπαψε να είναι ένα όνειρο και έγινε η δική σου πραγματικότητα;

Είτε μπρος είτε πίσω από τα φώτα της σκηνής προσπαθώ, όσο γίνεται, να δουλεύω όσο περισσότερο προς την κατεύθυνση που ονειρεύομαι και να κάνω πράγματα που με γεμίζουν. Λατρεύω τα καλοκαίρια, τον Παναθηναϊκό και θεωρώ πώς η ύψιστη τέχνη είναι η μουσική. Το όνειρο μου έγινε πραγματικότητα την στιγμή που είπα φωναχτά «θέλω να γίνω ηθοποιός».

Αν έπρεπε να μας περιγράψεις την πορεία σου μέχρι σήμερα με τρεις μόνο εικόνες ή στιγμές που σε καθόρισαν, ποιες θα ήταν αυτές και τι είναι αυτό που σε κρατάει ακόμα ερωτευμένη με το θέατρο;

Σίγουρα θα διάλεγα ως αφετηρία την πρώτη μου παράσταση. Μου είχαν κοπεί τα πόδια εντελώς. Ήμουν ένα αρκετά ντροπαλό παιδί οπότε όταν έφυγα από την ασφάλεια των προβών και βγήκα στην σκηνή δεν ήξερα ακριβώς πως να το διαχειριστώ. Όμως, μόλις είπα την πρώτη λέξη όλα άλλαξαν.

Μια ιδιαίτερη και πολύ ξεχωριστή εμπειρία ήταν μια παράσταση που έκανα στο Μπρονξ με τίτλο “My life among the serial killers”. Η παράσταση ήταν διαδραστική και έτρεχε σε τρεις συνεχόμενους κύκλους. Μέχρι και σήμερα δεν έχω ζήσει κάτι τόσο έντονο.

Τέλος, θα αναφέρω την πρώτη δουλειά στην οποία συμμετείχα και στο οργανωτικό κομμάτι. Η παράσταση Χάος και Τάξη – Ένας Φαύλος Κύκλος που ανέβηκε στο Θέατρο 104 μου έδωσε μια πιο ολοκληρωτική αίσθηση γύρω από την δημιουργία.

Η Φανή Κουλούρη ανήκει σε εκείνη την κατηγορία των νέων καλλιτεχνών που επιλέγουν να ζουν τη ζωή τους με όλες τους τις αισθήσεις. — *Φανή Κουλούρη: Μια νέα δημιουργός που επιλέγει να ζει και να προσεγγίζει το θέατρο με όλες της τις αισθήσεις.*

Υποδύεσαι την αδελφή σε ένα δίδυμο που μεγάλωσε μέσα στον αλκοολισμό και τον θρησκευτικό φανατισμό. Πώς δούλεψες με τον Μάριο Μάνθο για να χτίσετε αυτή την ιδιαίτερη και βαθιά σύνδεση των δύο αδελφών;

Με τον Μάριο δουλέψαμε πολύ όμορφα ! Νιώθω κοντά του και νομίζω πως αυτή ήταν και η αφετηρία στο να δουλέψουμε την αδερφική σχέση επι σκηνής. Δουλέψαμε πάρα πολύ για το Κουρέλι. Τον λόγο, την κίνηση, την αλληλεπίδραση και στο τέλος όλα κάπως ήρθαν στη θέση τους. Είναι κάτι που με σχολιάζει πολύ και ο κόσμος. Υπάρχει σύνδεση η οποία έχει έρθει μέσα από πολλή δουλειά και φροντίδα.

Στον πυρήνα της ιστορίας βρίσκεται η ανακάλυψη ενός νεογέννητου μωρού. Τι συμβολίζει για τον δικό σου ρόλο αυτή η νέα ζωή; Είναι ελπίδα ή ένας ακόμη φόβος;

Για την Μισέλ νομίζω πως αυτό το μωρό είναι φόβος. Φόβος για την δικιά του ζωή, φόβος για την δική της ζωή και τι θα μπορούσε να είναι διαφορετικό. Φόβος για όσα θα έρθουν και για όσα δεν ήρθαν.

Η κίνηση στην παράσταση φαίνεται να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο. Πώς σε βοήθησε η καθοδήγηση της Άλκηστις Πολυχρόνη να «σωματοποιήσεις» τις παρορμήσεις και το τραύμα της ηρωίδας σου;

Η κίνηση στην παράσταση πράγματι έχει πρωταγωνιστικό ρόλο. Η Άλκηστις με βοήθησε πάρα πολύ να ξεκλειδώσω το σώμα μου ώστε να μπορέσω να το χρησιμοποιήσω ως αφηγηματικό μέσο σε ένα κείμενο που πραγματεύεται πολύ δύσκολα πράγματα. Μου αρέσει πολύ και με βοηθάει πολύ να προσεγγίζω τον ρόλο μέσα από την κίνηση. Θεωρώ πως αν «ξεκλειδώσεις» τον τρόπο που αυτός ο χαρακτήρας κινείται έχεις μια πολύ δυνατή αφετηρία για να τοποθετήσεις τον λόγο και να κουρδίσεις τις λεπτομέρειες.

Η Άλκηστις ξεκίνησε από τα σώματα μας, από κινήσεις που μας είναι οικείες και μου ξεκλείδωσε πολλά κομμάτια του χαρακτήρα που μου ήταν δύσκολο να κατανοήσω διαφορετικά. Το σώμα «μιλάει» πάντα, λέει όσα ο λόγος πολλές φορές κρύβει και η Άλκηστις έχει μια μαγική ικανότητα να το ακούει.

Ο σκηνοθέτης Συμεών Κωστάκογλου επέλεξε έναν λιτό και ανοιχτό χώρο. Πώς νιώθεις που δεν έχεις «πού να κρυφτείς» και ο θεατής είναι τόσο κοντά στην αβεβαιότητα της ιστορίας σας;

Στην αρχή των προβών θεωρούσα ότι θα είναι πολύ δύσκολο ο κόσμος να είναι τόσο κοντά όταν μιλάμε για αυτά τα θέματα που μιλάει το κείμενο του Ντένις Κέλλυ. Τελικά ο κόσμος λειτούργησε παρηγορητικά. Το κείμενο έχει άμεση απεύθυνση στον θεατή, δεν υπάρχει τέταρτος τοίχος κι αυτό τον κάνει με κάποιον τρόπο είτε συνένοχο είτε συνοδοιπόρο.

Από πολύ νωρίς στις πρόβες είχαμε κόσμο να μας ακούει κάτι που με βοήθησε πολύ να υπηρετήσω το ζητούμενο. Ο χώρος είναι ανοιχτός και λιτός αλλά ταυτόχρονα είναι παγίδα. Δεν υπάρχει διαφυγή κι αυτό το νιώθω καθ’όλη την διάρκεια της παράστασης. Είναι ένας χώρος οικείος αλλά ταυτόχρονα τρομακτικός. Ένας χώρος που κρύβει θύμησες, φόβους, φροντίδα, τραύματα, θραύσματα και όλα όσα κρύβονται ανάμεσα σε όλα αυτά.

Η Βασιλική Παρασκευοπούλου που ανέλαβε το σκηνικό μας έφτιαξε έναν χώρο που αλλάζει μορφές και ακροβατεί μεταξύ της ασφάλειας και της αβεβαιότητας – του φόβου. Είναι λιτό αλλά προσφέρει ατελείωτες ιστορίες. Το σκηνικό είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας και της ζωής αυτών των δύο παιδιών – είναι ο μοναδικός κόσμος που υπάρχει. Η δουλειά της Βασιλικής είναι ειλικρινά εντυπωσιακή.

“Η κίνηση στην παράσταση έχει πρωταγωνιστικό ρόλο… Το σώμα μιλάει πάντα”. Η Φανή Κουλούρη σε μια καθηλωτική σκηνή από το “Κουρέλι” στο Θέατρο Χώρος.

Το έργο δεν επιχειρεί να εξηγήσει το τραύμα, αλλά να το προσεγγίσει ως κάτι που επιμένει. Υπήρξε κάποια στιγμή στις πρόβες που ένιωσες ότι ο ρόλος σε «ακουμπά» σε δικά σου προσωπικά υπόλοιπα;

Δεν νομίζω ότι υπάρχει διαφυγή από αυτό. Όσο και να προσπαθείς να το αποφύγεις κάποια στιγμή κάτι, κάπως θα χτυπήσει πιο βαθιά. Μια λέξη, ή κάποια κίνηση που μπορεί να έχεις κάνει χίλιες φορές αλλά κάτι διαφορετικό να σου προκάλεσε αυτή τη μία φορά.

Μελέτησα πάρα πολύ την Μισέλ, πολλές ώρες και με μεγάλη προσοχή. Αν και είμαι ένας πολύ τυχερός άνθρωπος που δεν έχει βιώσει τίποτα από αυτά που έχει βιώσει η Μισέλ – με την βασικότερη διαφορά την έλλειψη φροντίδας. Είμαι από ένα σπίτι που το κατευθύνει η αγάπη και η φροντίδα – υπάρχουν πράγματα που χτυπάνε μέσα μου.

Αν η ζωή σου μέχρι σήμερα ήταν ένα αντι-παραμύθι, όπως το «Κουρέλι», ποιος θα ήταν ο τίτλος του και ποιο το βασικό του δίδαγμα;

Έχει δρόμο ακόμα η ζωή μου. Είναι πολύ νωρίς για τίτλο και δίδαγμα.

Το σκηνοθετικό σημείωμα αναφέρει ότι ο λόγος είναι ανάγκη ύπαρξης και το σώμα σημείο εκκίνησης. Για σένα, πού ξεκινά και πού τελειώνει η ευθύνη ενός ηθοποιού όταν καλείται να ενσαρκώσει ένα τραύμα επί σκηνής;

Θεωρώ πως η ευθύνη έρχεται ως προς την ιστορία την ίδια. Όταν προσπαθείς να πεις μια ιστορία με όποιον τρόπο και να το κάνεις οφείλεις να την αποδόσεις όσο πιο πιστά γίνεται. Η αλήθεια είναι η ευθύνη που έχουμε επί σκηνής. Από εκεί και πέρα εξαρτάται από το αίτημα και το όραμα του σκηνοθέτη και την διαθεσιμότητα του εκάστοτε ηθοποιού ως προς την επικοινωνία. Το πως αντιλαμβάνεται ο καθένας την έκφραση ενός τόσο μεγάλου τραύματος διαφέρει.

Το «Κουρέλι» χρησιμοποιεί το μαύρο χιούμορ για να μιλήσει για τη βία. Πιστεύεις ότι το χιούμορ είναι τελικά το πιο ισχυρό όπλο που διαθέτουμε για να αντέξουμε την αλήθεια;

Χωρίς χιούμορ δεν περνάει η ζωή νομίζω. Πως αλλιώς να αντέξεις όλα αυτά; Είναι σίγουρα ένα πολύ ισχυρό εργαλείο του συγγραφέα. Είναι τόσο ισχυρό γιατί απεικονίζει την πραγματικότητα. Πολύ συχνά χρησιμοποιεί κανείς το χιούμορ για να μιλήσει για τα πιο δύσκολα πράγματα.

Ακροβατώντας ανάμεσα στην τέλεια απόδοση και την απόλυτη κατάρρευση. Στιγμιότυπο από το “Κουρέλι” σε σκηνοθεσία Συμεών Κωστάκογλου.

Μετά από 90 λεπτά έντονης αφήγησης, τι είναι αυτό που θα ήθελες να πάρει ο θεατής φεύγοντας από το Θέατρο Χώρος; Ποιο «κουρέλι» της δικής του ιστορίας θα ήθελες να αναγνωρίσει;

Σε κανένα σημείο του κειμένου δεν προαποφασίζεται τι έχει μεγαλύτερη σημασία και τι μικρότερη και αυτό έχει μεταφραστεί και σκηνοθετικά. Αυτό είναι που το κάνει και τόσο ιδιαίτερο. Όλα έχουν πολύ μεγάλη, αδιαπραγμάτευτη βαρύτητα, όλα εκφράζονται με διαφορετικό τρόπο και η εξέλιξη των δύο παιδιών όσο περνάει ο χρόνος είναι εμφανής. Μπορείς να δεις την παράσταση πολλές φορές και κάθε φορά να είναι άλλο το «κεντρικό» γεγονός – η κλιμάκωση του έργου.

Στο YoungPeople απευθυνόμαστε σε μια γενιά που συχνά νιώθει «εκτεθειμένη» σε κινδύνους. Ποιες είναι οι δικές σου «άμυνες» απέναντι στις δυσκολίες της καθημερινότητας;

Σε μεγάλο βαθμό χρησιμοποιώ το χιούμορ για να αντέχω. Επίσης είναι πολύ σημαντικό για εμένα να νιώθω κοντά με τους ανθρώπους μου. Με βοηθάει να προχωράω μπροστά. Είναι φορές που η καθημερινότητα γίνεται αβάσταχτη ειδικά με όλα αυτά που γίνονται στον κόσμο – οπότε το «μαζί» είναι πολύ σημαντικό για εμένα.

Τι σε κάνει να γελάς στην καθημερινότητά σου και ποιο είναι το “καταφύγιό” σου όταν κλείνουν οι κουρτίνες του θεάτρου;

Βρίσκω καταφύγιο πολύ συχνά στην μουσική. Ακούω πολλή μουσική – πολλών ειδών μουσική γιατί με ταξιδεύει σε κόσμους. Μου αρέσει πάρα πολύ ο αθλητισμός – παρακολουθώ κυρίως ποδόσφαιρο και μπάσκετ, αλλά θα παρακολουθήσω τα πάντα. Θεωρώ ότι πολύ λίγα πράγματα στην ζωή μπορούν να προσφέρουν τα συναισθήματα που προσφέρει ο αθλητισμός. Τώρα ως προς το γέλιο δεν ξέρω. Έρχεται αυθόρμητα.

Κλείνοντας αυτή την όμορφη συζήτηση, αν μπορούσες να στείλεις ένα μήνυμα στον μελλοντικό σου εαυτό ή σε έναν νέο άνθρωπο που τώρα ξεκινά να ανακαλύπτει τις δικές του “ιστορίες”, τι θα του έλεγες; Ποιο είναι το δικό σου προσωπικό στοίχημα για τα χρόνια που έρχονται;

Να προσπαθούμε να ζούμε την ζωή μας με όλες μας τις αισθήσεις.

“ΚΟΥΡΕΛΙ” του βραβευμένου συγγραφέα Dennis Kelly σε σκηνοθεσία Συμεών Κωστάκογλου που συνεχίζεται στο Θέατρο Χώρος.

Ένα σύγχρονο, αιχμηρό αντι-παραμύθι με μαύρο χιούμορ, για την παιδική φαντασία, την οικογενειακή απουσία και την επιβίωση. Δύο αδέλφια, αφηγούνται ιστορίες από την παιδική τους ηλικία. Η απώλεια της μητέρας τους σε μικρή ηλικία, η ανατροφή από έναν πατέρα βυθισμένο στον αλκοολισμό και τον θρησκευτικό φανατισμό, η οικονομική κατάρρευση και η έκθεσή τους σε ακραίους κινδύνους συγκροτούν το τοπίο μέσα στο οποίο μεγαλώνουν.

Στον πυρήνα της αφήγησης βρίσκεται η ανακάλυψη ενός νεογέννητου μωρού και η επίμονη προσπάθεια για μια καλύτερη ζωή. Γύρω από αυτό το γεγονός οργανώνεται ένας κόσμος επινόησης και επανάληψης, όπου οι αναμνήσεις των δύο παιδιών διαπλέκονται με φαντασιώσεις και ιστορίες που λειτουργούν ως καταφύγιο.

Το χιούμορ συνυπάρχει με τη βία και η αθωότητα με την απειλή. Η ανάγκη να ειπωθούν οι ιστορίες τους, δημιουργεί την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο.

Το «Κουρέλι» είναι ένα έργο για όσα μας διαμορφώνουν και είναι ακόμη εδώ, για τις ιστορίες που μας προστατεύουν – και για τη στιγμή που παύουν να αρκούν.